Saysay ni Gng. Amalia Bahian
Giimbitar ako ni Atty. Hasminah Paudac ug ni Mohamad Rayyan Domado
sa pagsulti atubangan sa Commission on Human Rights sa Disyembre 11-12, 2018
ngadto sa pag-detalye sa akong “traumatic” na kasinatian atol ug human sa
bagyong Sendong; og kon giunsa nako pagpakita og kalig-on taliwala sa
pagkawala sa akong mga mahal sa kinabuhi.
(I was invited by Atty. Hasminah Paudac and Mr. Mohamad Rayyan
Domado to speak before the Commission on Human Rights on December 11-12,
2018 to share my traumatic ordeal during and after the typhoon Sendong and how
I have shown resiliency amidst the loss of my loved ones.)
Ako si Amalia Bahian, kuwarenta sais (46) ang edad, ug usa ka residente sa
Bayug Island, Iligan City. Ako usa ka inahan sa pito (7) ka anak. Sa panahon
atong bagyong Sendong, nagpuyo kami uban sa akong lima (5) ka anak lakip sa
akong upat (4) ka mga apo ug usa (1) nako ka umagad nga laki. Akong bana nagtrabaho sa usa ka tindahan sa abaka. Aron madungagan among panginabuhi, nagtrabaho ako isip usa ka labandera.
(I am Amalia Bahian, 46 years old, a resident of Bayug Island, Iligan City.
I am a mother of seven (7) children. During the typhoon Sendong, five (5) of them
were living under our custody including my four (4) grandchildren and one (1)
son-in-law.
My husband is a worker in abaca business industry. To get
additional support for our other basic needs, I worked as a laundry washer.)
Ang katapusan nga panahon nga nakasinati ako og kusog nga bagyo mao
atong 1982 ug 2009. Niadtong 1982, dili pa ako minyo atong panahona, among
balay naanod ug gibanlas sa baha. Makatarungan ra nga naanod tungod kay
nahimutang among balay duol sa suba. Human ato, among gisiguro nga
makatukod pag-usab og balay nga layo sa suba ug diin ang baha dili na
makatugaw kanamo. Apan atong 2009, naapektuhan kami sa bagyong Ondoy.
Kadto usa lamang ka ordinaryong baha, og nahiluna ra usab kami human sa
bagyo.
(The last time I have experienced strong typhoons was in 1982 and 2009.
In 1982, I was single at that time, our house was carried and destroyed by flood.
But that was reasonable because our house was situated near to the river. After
that, we made sure to rebuild our house in an area far from the river and where
flood cannot easily disturb us. But in 2009, we were affected by typhoon Ondoy.
It was just an ordinary flood and we recovered right after the typhoon.)
Makaingon ako nga dili basta-basta ang bagyong Sendong. Adunay
daghang mga bagyo nga miigo kanamo apan dili ingon ka kusog sa maong
bagyong Sendong; daw wala namo damha ning nahitabo sa among pamilya. Wala
gayud ako nagdahom nga kini makapatay sa liboan nga kinabuhi lakip na sa akong
tulo (3) ka mga anak, usa (1) ka umagad nga lalaki ug upat (4) ka mga apo. Wala